اخبار

سرمایه: جاده های ایران همچنان بلای جان یوزپلنگ های ایرانی هستند. سال گذشته بود که در کمتر از چهار روز پس از انتشار خبر مرگ یک قلاده یوزپلنگ ایرانی در استان کرمان در اثر تصادف با خودروها، لاشه یک یوزپلنگ دیگر این بار در کنار جاده یزد - شیراز در استان یزد یافت شد. هفت قلاده یوزپلنگ از سال 1380 تاکنون در کشورمان از بین رفته اند. از این تعداد پنج قلاده بر اثر برخورد با خودروها جان باخته اند. جاده ها مهم ترین عامل مرگ یوزپلنگ ها در کشور ما به شمار می روند، افزایش جمعیت کشور و به دنبال آن افزایش راه ها، سکونتگاه های انسانی، زمین های کشاورزی و دامداری نیز تهدیدی جدی برای زیستگاه های یوزپلنگ است.

 70 یوزپلنگ ایرانی در عرصه های طبیعی ایران زندگی می کنند که استان های یزد، خراسان شمالی، کرمان، اصفهان و سمنان مهمترین زیستگاه های یوز ایرانی و سرخس و چاه افتخاربجستان در خراسان رضوی نیز از زیستگاه های احتمالی این حیوان است. هشت سال از آغاز به کار پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی می گذرد و در این مدت بالغ بر بیش از یک میلیون و 600 هزار دلار توسط سازمان ملل و دولت ایران برای حفاظت از زیستگاه های یوز ایرانی هزینه شده است. هر چند این پروژه در ابتدا برای چهار سال تعیین شده بود اما به درخواست سازمان محیط زیست این پروژه دو سال دیگر هم تمدید شد و بعد از گذشت دو سال همچنان به کار خود ادامه می دهد. به خدمت گرفتن محیط بانان جدید برای بالابردن ضریب امنیتی زیستگاه های یوز، آموزش جوامع محلی برای همکاری در پروژه نجات آخرین بازمانده های یوز ایران، شناسایی مناطق جدید که احتمال زیست یوز در آنجا نیز وجود دارد، نصب گردن بندهای ردیاب روی دو یوزپلنگ، تهیه نقشه پراکندگی یوزهای ایران، نصب دوربین های تله ای در برخی مناطق برای عکاسی از یوزها، تهیه فیلم از یوز به مدت یک ساعت و تهیه بیش از 150 قطعه عکس از این جانور نمونه ای از تلاش های صورت گرفته کارشناسان پروژه حفاظت از یوزپلنگ ایرانی در این مدت بوده است و امروز این پروژه توسط یک ارزیاب ملی و یک ارزیاب بین المللی قرار است مورد بررسی واقع شود. یوزپلنگ آسیایی که زمانی در سراسر قاره آسیا از فلسطین اشغالی تا هند پراکندگی داشت امروز در سراسر این قاره منقرض شده و تنها جمعیت محدودی از این گونه در ایران باقیمانده، از این رو بسیاری از کارشناسان آن را یوزپلنگ ایرانی خطاب می کنند. یوزپلنگ سریع ترین دونده روی زمین و یکی از معدود گربه سانان جهان است که از قلمرو وسیعی برخوردار است. این گونه جانوری به دلیل شکار بی رویه و تخریب زیستگاه های دشتی و استپی در بسیاری از مناطق ایران منقرض شده و از آنجا که انقراض آن به عنوان یکی از بزرگ ترین پستانداران ایران، می تواند در نوع خود یک فاجعه برای تنوع زیستی کشور و جهان به شمار آید، لذا از سال 1380 با کمک مالی و فنی برنامه عمران سازمان ملل، صندوق تسهیلات جهانی و صندوق جهانی حیات وحش، پروژه ای به منظور حفاظت از زیستگاه ها و آخرین بازمانده های یوزپلنگ آسیایی در ایران آغاز به کار کرد تا شاید روند انقراض یوزها کندتر شود. اما با وجود همه تلاش های صورت گرفته توسط کارشناسان و محیط بانان محیط زیست، این گونه جانوری همچنان با تهدیدات بسیاری مواجه است که ادامه حیات این جانور را با بحران مواجه ساخته است.