
- صفحه اصلی >
- محیط زیست >
- ارتباط بين تنوع زيستى و تغيير آب و هوا
ارتباط بين تنوع زيستى و تغيير آب و هوا
٢٢ مه هر سال برابر است با روز جهانى تنوع زيستى كه در ايران اين تاريخ با اول خردادماه مصادف می شود. اينكه چطور اين روز به عنوان روزجهانى تنوع زيستى نام گرفت هم داستانى دارد. در حقيقت اصل نامگذارى اين روز به تاريخ لازم الاجرا شدن كنواسيون تنوع زيستى در تاريخ ٢٩ دسامبر سال١٩٩٣ باز می گردد. اما از آنجا كه اين تاريخ با جشن هاى پايانى سال ميلادى و كريسمس تقريباً همزمان است مجمع عمومى سازمان ملل تصميم گرفت ٢٢ مه را به عنوان روز جهانى تنوع زيستى اعلام كند تا همه كشورها بتوانند مراسم گراميداشت اين روز را به خوبى برگزار كنند و نام تنوع زيستى و اهميت آن در ميان ساير جشن ها فراموش نشود

مواجهه با تغيير آب و هوا

از اوايل دهه ١٨٠٠ ميلادى دماى جهانى به تدريج افزایش یافت و این افزایش به حدود 0.6 درجه سانتیگراد رسید. شاید این عدد بسیار جزیی به نظر بیاید، اما پیامدهای زیادی را در سراسر جهان به همراه داشت. به طور مثال طی قرن گذشته بزرگترین یخچال طبیعی جهان در کوه کنیا 92 درصد از حجم خود را از دست داده است. سطح آب دریاها هم در حدود 25-10 سانتیمتر بالا آمده و ضخامت یخ های آبی در قطب شمال 40 درصد کاهش یافته است.
پيش بینی هاى فعلى در زمينه تغييرات آب و هوا چندان دلگرم كننده نيست. به طورى كه برآوردها نشان می دهد در سال ٢١٠٠ اين افزايش دما از 1.4 به 5.8 درجه سانتیگراد خواهد رسید. براى اينكه وخامت اوضاع را بهتر درك كنيد به شما مى گوييم كه در حال حاضر دماى جهانى 1.4 درجه سانتیگراد افزایش یافته و وقتى اين عدد به 2.5 درجه سانتيگراد برسد بيش از ٢١٠ ميليون نفر در معرض ابتلا به بيمارى مالاريا قرار مى گیرند، بیش از 3.1 میلیارد نفر از كمبود آب رنج مى برند و بيش از ٥٠ ميليون نفر با گرسنگى مواجه خواهند شد.
حتى اگر انتشار گازهاى گلخانه ای همین حالا متوقف شود، اثرات تغییرات آب و هوا تا 50 سال آینده همچنان ادامه خواهد داشت.
پيش بینی هاى فعلى در زمينه تغييرات آب و هوا چندان دلگرم كننده نيست. به طورى كه برآوردها نشان می دهد در سال ٢١٠٠ اين افزايش دما از 1.4 به 5.8 درجه سانتیگراد خواهد رسید. براى اينكه وخامت اوضاع را بهتر درك كنيد به شما مى گوييم كه در حال حاضر دماى جهانى 1.4 درجه سانتیگراد افزایش یافته و وقتى اين عدد به 2.5 درجه سانتيگراد برسد بيش از ٢١٠ ميليون نفر در معرض ابتلا به بيمارى مالاريا قرار مى گیرند، بیش از 3.1 میلیارد نفر از كمبود آب رنج مى برند و بيش از ٥٠ ميليون نفر با گرسنگى مواجه خواهند شد.
حتى اگر انتشار گازهاى گلخانه ای همین حالا متوقف شود، اثرات تغییرات آب و هوا تا 50 سال آینده همچنان ادامه خواهد داشت.
تهديد تنوع زیستی
تغيير آب و هوا از طريق جابه جايى زيستگاه ها و دگرگونى چرخه هاى حيات بر روى تنوع زيستى تاثير می گذارد. يكى ديگر از اثرات تغيير آب و هوا اين است كه باعث سفيد شدن مرجان هاى دريايى مى شود و در حال حاضر نابودى صخره هاى مرجانى از استراليا تا درياى كارائيب ناشى از همين گرم شدن هوا است. به علاوه در نتيجه تغيير آب و هوا جمعيت خرس هاى قطبى روز به روز كاهش يافته و اين حيوانات در معرض خطر انقراض قرار مى گيرند چون طعمه هاى شكار آنها با كمبود چشمگيرى مواجه شده است.اما تاثير تغيير آب و هوا بر لاك پشت هاى دريايى هم موضوع جالب توجه ديگرى است چون بر روى جنسيت لاك پشت هاى تازه متولد شده تاثير می گذارد و باعث افزايش تعداد لاك پشت هاى دريايى ماده در مقايسه با نرها می شود.
به هر حال هر جاندارى كه نتواند خود را با اين تغييرات هماهنگ كند محكوم به انقراض است. در حقيقت برآوردها نشان می دهد بيش از يك ميليون گونه ممكن است در اثر تغيير آب و هوا نابود شوند.
ضرورت حفظ تنوع زيستى

ارتباط بين تنوع زيستى و تغيير آب و هوا از اين جهت است كه تنوع زيستى توسط تغيير آب و هوا تهديد مى شود در حالى كه همين منابع تنوع زيستى می توانند به كاهش تغيير آب و هوا كمك كنند.
به طور مثال حفاظت از زیستگاه ها می تواند میزان انتشار دی اکسید کربن را در جو کاهش دهند. به علاوه برآوردها نشان می دهند که 20 درصد از گاز دی اکسید کربن منتشر شده ناشی از فعالیت های انسانی به دلیل تخریب جنگل ها ایجاد می شود. این را هم بدانید که گاز دی اکسید کربن یکی از گازهای گلخانه ای است که گرم شدن هوا و تغییر آب و هوا را تشدید می کند.
حفاظت از گونه هاى ويژه ای مانند مانگروها و گونه هایی كه در مقابل خشكسالى مقاومند هم مى تواند به كاهش بلاياى طبيعى ناشى از تغيير آب وهوا مانند سيل و قحطى كمك كند. به علاوه استفاده پايدار از تنوع زيستى منجر به افزايش انعطاف پذيرى اكوسيستم شده و توانايى آن را براى مقابله با اثرات ناشى از تغيير آب و هوا بهبود می بخشد.
بدين ترتيب استفاده از منابع تنوع زيستى با كاهش اثرات ناشى از تغيير آب و هوا همراه است و به ويژه براى جمعيت هاى آسيب پذير مانند كشورهاى در حال توسعه، جوامع بومى و مردمى كه پايين تر از سطح دريا زندگى می كنند، اهميت بيشترى دارد
به طور مثال حفاظت از زیستگاه ها می تواند میزان انتشار دی اکسید کربن را در جو کاهش دهند. به علاوه برآوردها نشان می دهند که 20 درصد از گاز دی اکسید کربن منتشر شده ناشی از فعالیت های انسانی به دلیل تخریب جنگل ها ایجاد می شود. این را هم بدانید که گاز دی اکسید کربن یکی از گازهای گلخانه ای است که گرم شدن هوا و تغییر آب و هوا را تشدید می کند.
حفاظت از گونه هاى ويژه ای مانند مانگروها و گونه هایی كه در مقابل خشكسالى مقاومند هم مى تواند به كاهش بلاياى طبيعى ناشى از تغيير آب وهوا مانند سيل و قحطى كمك كند. به علاوه استفاده پايدار از تنوع زيستى منجر به افزايش انعطاف پذيرى اكوسيستم شده و توانايى آن را براى مقابله با اثرات ناشى از تغيير آب و هوا بهبود می بخشد.
بدين ترتيب استفاده از منابع تنوع زيستى با كاهش اثرات ناشى از تغيير آب و هوا همراه است و به ويژه براى جمعيت هاى آسيب پذير مانند كشورهاى در حال توسعه، جوامع بومى و مردمى كه پايين تر از سطح دريا زندگى می كنند، اهميت بيشترى دارد
اقدامات لازم
براى اينكه از تنوع زيستى براى كاهش اثرات تغيير آب و هوا بهره ببريم لازم است از گونه هايى كه نسبت به تغيير آب و هوا حساسند، به خوبى حفاظت شود.
حفظ زيستگاه ها هم از اين لحاظ اهميت دارد كه به سازش طولانی مدت گونه های زیستی کمک می کند. از سوی دیگر پیوستگی بین تنوع زیستی و تغییر آب هوا هم باید بهتر درک شود و در نهایت لازم است که برنامه هایی برای سازگاری گونه ها و ایجاد یکپارچگی تنوع زیستی فراهم شود.



